بیمه های آتشسوزی
- شناسه خبر: 20606
- تاریخ و زمان ارسال: 20 دی 1396 ساعت 12:00
محمد غلامیان میراب، مدیر مجتمع خدمات بیمهای بیمه میهن
تعریف آتشسوزی در بیمه:
از نظر فنی بیمه و در زبان بیمهای، آتشسوزی عبارت است سوختن و شعلهور شدن یک جسم قابل سوختن یا عمل و فرآیند سوختن چیزی که همراه با شعله و سوزش باشد. به همین دلیل سوختن آهسته و بدون شعله (اکسیداسیون)، تغییر رنگ و بو دادن، حرارت و گرما دادن به چیزی، تخمیر، کباب شدن یا کبابکردن چیزی (مواد غذایی) به معنای آتشسوزی و حریق عرفی نیست. در بیمهنامه آتشسوزی واژه (آتشسوزی) به کار رفته است و منظور از آن خطری است که با ایجاد گرما و شعله و سوختن، موجب زیان دیدن اموال (مورد بیمه) میشود. بنابراین گرمشدن بیاندازه بخاری که موجب شکستن شیشه مغازهای شود یا باعث تغییر رنگ و بوی اجناس درون آن گردد، آتشسوزی به معنای عرفی و بیمهای بشمار نمیرود.
موضوع بیمه آتشسوزی:
موضوع بیمه آتشسوزی تأمین خسارت و جبران زیانهای مالی و مادی است که بر اثر وقوع خطر آتشسوزی به اموال و دارائیهای منقول و غیرمنقول بیمهگذار اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی وارد میشود. بنابراین در بیمه آتشسوزی خسارتهای مالی مورد تأمین قرار میگیرند نه خسارتهای جانی و بدنی. همچنین خسارت وارد به اموال اشخاص ثالث بر اثر وقوع آتشسوزی که مطابق قانون موجب مسئولیت و پاسخگویی بیمهگذار شود، نیز همراه پوشش خطر آتشسوزی یا بطور جداگانه از طریق بیمهنامه مسئولیت مدنی مورد تأمین بیمهگران قرار میگیرند. از آنجا که بیمه آتشسوزی یکی از رشتههای شاخه بیمه اموال است، اصل غرامت، قاعده جانشینی، اصل حسن نیت، قاعده نفع بیمهای و قاعده نسبی سرمایه و حق بیمه حاکم بودن است.
انواع خطرهای تحت پوشش در بیمه آتشسوزی:
در بیمه آتشسوزی خطرات تحت پوشش به خطرات اصلی و خطرات اضافی تبعی تقسیمبندی میشوند.
خطرات اصلی: در بیمه آتشسوزی سه خطر آتشسوزی، صاعقه و انفجار به عنوان خطرات اصلی تحت پوشش بیمه قرار میگیرد.
آتش و آتشسوزی: آتشی که از یک منبع حرارتی غیر قابل کنترل سرچشمه گرفته و یا منبع حرارتی کنترل شدهای را ترک نماید و دارای چنان حرارتی باشد که گسترش و توسعه یابد. برای ایجاد آتشسوزی بایستی آتش از کانون اولیه خود خارج شده که در این حالت آن را آتش کنترلنشده (مهار نشده) گویند و در عرف بیمه این آتش قابل بیمه شدن است. لذا تغییر ماهیت یا تغییر شیمیایی بعضی از کالاها و مواد بر اثر تخمیر یا اکسیداسیون (خودسوزی) و یا همچنین داغی اجسام بر اثر حرارت (مانند داغی اطو) و یا سوختن اجسام در یک آتش کنترل شده (افتادن اجسام به داخل بخاری و …) تحت پوشش بیمهنامه قرار نمیگیرند .
انفجار: در بیمه آتشسوزی انفجار به مفهوم هر نوع آزاد شدن ناگهانی انرژی حاصل از انبساط گاز و یا بخار است.
انفجار ممکن است بصورتهای مختلف بروز کند. لیکن همه آنها دارای خاصیت مشترکی هستند. بدین معنی که علت هر انفجار، انبساط مقدار زیادی گاز یا بخار است که بر اثر فشار قوی و یا تولید حرارت و یا فعل و انفعالات شیمیایی به مانع اطراف خود فشار آورده، آن را میترکاند. در بیمهنامه آتشسوزی هر انفجاری قابل بیمهشدن نیست. از جمله انفجارهای هستهای و مواد منفجره و … . بعضی از انفجارها طبق شرایط خاص و با منظور نمودن حق بیمه اضافی، تحت پوشش بیمه آتشسوزی قرار خواهند گرفت.
صاعقه: در بیمه آتشسوزی، صاعقه عبارتست از تخلیه بار الکتریکی بین دو ابر یا بین ابر و زمین که بر اثر القای دو بار مخالف بوجود میآید. مقصود از خطرهای صاعقه تنها خسارت وارد شده در اثر آتشسوزی ناشی از صاعقه نیست، بلکه بیشتر به منظور خسارت مستقیم ناشی از صاعقه است که اصطلاحاً آن را صاعقه سرد مینامند و بدون آتشسوزی تولید میشوند. مانند: گداختهشدن، ترکیدن، سوختن از رو. بار زیاد حاصل از برخورد صاعقهای که در نزدیک موتور یا ماشین دیگری به سیمهای موجود در هوای آزاد که نیروی برق را به آن موتور یا ماشین منتقل میکند اصابت کند، به سیم و موتور منتقل و باعث خرابی دستگاهها میگردد که اینگونه خسارات از تعهد بیمهگر خارج است. به طور خلاصه خسارتی که در اثر حرارت مستقیم و یا غیرمستقیم صاعقه و یا در اثر نیروی آن تولید شوند، خسارت مستقیم ناشی از صاعقه هستند که بیمهشده محسوب میگردند. لیکن خساراتی که در اثر انرژی الکتریکی صاعقه تولید شوند، خسارات غیرمستقیم صاعقه نام دارد، که بیمهشده محسوب نمیشوند.
خطرات تبعی: در بیمه آتشسوزی خطرات زیر به عنوان خطرات اضافی تبعی تحت پوشش بیمه قرار میگیرد.
زلزله و آتشفشان: در بیمه زلزله خسارت مستقیم وارد به ساختمانها اعم از مسکونی، غیرمسکونی و صنعتی و همچنین اسباب و لوازم موجود در آنها در مقابل زلزله و یا آتشفشان بیمه میشوند. ضمنا خسارتهای وارد شده باید همزمان با حوادث مزبور ایجاد شده باشد.
سیل و طغیان آب دریاها و رودخانهها: سیل، جریان ناگهانی آبهای سطحی خارج از مسیر طبیعی است که به علت ریزش باران، برف، طغیان رودخانه و یا شکست آبگیر و سدها ایجاد میشود.
طوفان و گردباد و تندباد: در بیمه طوفان خسارتهای ناشی از طوفان، تندباد و گردباد تحت پوشش قرار میگیرد (در علم هواشناسی معمولا بادی که سرعت آن بیش از ۶۱ کیلومتر در ساعت باشد، طوفان محسوب میگردد.)
ترکیدگی لوله آب و ضایعات ناشی از برف و باران: در این پوشش بیمهای خسارتهای وارد به مورد بیمه (ساختمان، ابنیه و …) اموال و اثاث موجود در آن که ناشی از ترکیدن لوله آب و ضایعات برف و باران باشد، تحت پوشش قرار میگیرد.
سقوط هواپیما و هلیکوپتر: خسارتهای ناشی از سقوط هواپیما و هلیکوپتر یا اشیای ساقط شده از آنها (به استثنای بمب و یا مواد منفجره و سایر جنگافزارها) حداکثر تا کل مبلغ بیمهشده تحت پوشش قرار میگیرد. نرخ بیمه در مناطق بیش از شعاع ۵ کیلومتری فرودگاه، ۰۵/۰ در هزار و در مناطق نزدیک به فرودگاه، ۱/۰ در هزار ارزش مورد بیمه میباشد.
شکست شیشه: خسارتهای ناشی از شکست شیشههای منصوب در ساختمان مورد بیمه، اعم از مسکونی و غیر صنعتی در اثر حادثه و برخورد شی خارجی تحت پوشش میباشد. اصولا شیشه به دو صورت میان تهی و مسطح ساخته میشود. شیشههای میان تهی به شرط آنکه منصوب باشند، تحت پوشش قرار میگیرند.
بیمه دزدی با شکست حرز: بیمهگر خسارت ناشی از فقدان یا خرابی اموال بیمه شده را که در نتیجه دزدی با شکست حرز روی دهد، حداکثر تا مبلغ بیمهشده جبران مینماید. موارد زیر دزدی با شکست حرز محسوب میگردد:
– بالارفتن از دیوار محل استقرار اموال بیمه شده یا شکستن در یا پنجره و یا خراب کردن دیوار و نظایر آن
– بازکردن در بوسیله کلید تقلبی و سایر آلات و ادواتی که عادتا برای بازکردن قفل بکار نمیروند.
– ورود سارق به محل قرار گرفتن اموال بیمهشده در شب
– ورود به محل با تهدید بیمهگذار و یا سایر اعضای خانواده و یا خدمتگذار به جان یا آبروی آنها
انواع بیمه آتشسوزی:
بطور کلی اماکن و مراکزی که در بیمه آتشسوزی تحت پوشش قرار میگیرند، به سه دسته تقسیم میشوند:
واحدهای مسکونی: در بیمه آتشسوزی واحدهای مسکونی موضوع بیمه عبارتست از ساختمان، تأسیسات و اثاث منزل که در مقابل خطرات آتشسوزی، انفجار، صاعقه به عنوان خطرات اصلی و طوفان، سیل، زلزله و آتشفشان، ترکیدگی لوله آب، ضایعات ناشی از آب باران و ذوب برف، خطر سقوط هواپیما و هلیکوپتر و قطعات منفک از آنها، سرقت اثاث و لوازم منزل و بسیاری از خطرهای دیگر تحت پوشش قرار میگیرد.
مراکز صنعتی: مراکز صنعتی شامل کلیه کارخانجات صنایع غذایی، آشامیدنی، دخانیات، نساجی، پوشاک، چرم، چوب، کاغذ، مقوا، چاپ و صحافی، شیمیایی، محصولات کانی غیر فلزی، فلزات اساسی و صنایع متفرقه میباشد. البته ساختمان، تاسیسات، ماشینآلات، مواد اولیه و محتویات هر یک از مراکز یاد شده را میتوان در مقابل خطرهای آتشسوزی، انفجار، صاعقه و همچنین کلیه خطرهای اضافی ذکر شده به قیمت روز بیمه نمود .
مراکز غیر صنعتی: مراکز غیر صنعتی مشتمل بر کلیه فروشگاههای تجاری، تعمیرگاهها، بیمارستانها، اماکن عمومی، ساختمانهای اداری، بنگاههای معاملاتی، مراکز پخش دارو، فروشگاههای مواد غذایی و پروتئینی، آموزشگاهها، مراکز خدماتی و سایر موارد مشابه میباشد .ساختمان، تاسیسات، موجودی اثاث ثابت و دکوراسیون هر یک از مراکز یاد شده را میتوان در مقابل خطرهای آتشسوزی، انفجار، صاعقه و نیز کلیه خطرهای اضافی ذکر شده به قیمت روز بیمه نمود .
قاعده نسبی سرمایه
در صورتیکه مالی به کمتر از قیمت واقعی بیمهشده باشد، بیمهگر به تناسب مبلغی که بیمه کرده است، با قیمت واقعی مال مسئول خواهد بود. هر مالی یک قیمت جاری و واقعی دارد و بیمهگذار ملزم است که مال خود را به آن قیمت بیمه کند. چنانچه بیمهگذاری مال خود را به قیمت واقعی آن بیمه نکند، مانند آن است که تمام مال خود را بیمه نکرده و حق بیمه کمتری میپردازد. بنابراین باید خسارت کمتری نیز دریافت نماید. این قاعده را که قاعده نسبی خسارت یا قاعده تناسب مبلغ بیمه شده و خسارت نیز میگویند، برای حفظ حقوق بیمهگر و همچنین رعایت تعادل و انصاف در مورد حقوق جامعه بیمهگذاران اجرا و اعمال میشود. اما اگر میان بیمهگر و بیمهگذار توافق شود که طبق فرمول معینی، مانند بیمه نخستین خسارت در بیمه آتشسوزی (First Loss) مال مورد بیمه به یک مبلغ توافقی و قراردادی که کمتر از ارزش واقعی آن است، بیمه شود، بیمهگر مجاز به اعمال قاعده نسبی سرمایه نخواهد بود.
بیمهنامه شناور یا سرمایه متغیر (بیمهنامه بیمه عمومی): چنانچه موجودی اعم از محصول یا مواد اولیه و … در طول اعتبار بیمهنامه متغیر باشد، میتوان برای آن بیمه شناور، باتوجه به تقاضای بیمهگذار صادر نمود. بیمهنامه شناور دارای شرایط خاصی است که بایستی منضم به بیمهنامه گردد.
