روشهای رهاسازی مصدومین در حوادث خودرویی

قسمت دوم – ایربگ Air Bags

ایربگ‌ها یا کیسه‌های هوا کیسه‌هایی هستند که به هنگام تصادفات با سرعت تقریبی ۱۶۰ الی ۱۸۰ کیلومتر بر ساعت توسط تخلیه گاز تحت فشاری که معمولا ازت یا نیتروژن می‌باشد (کمتر از ۹۰ گرم) عمل کرده و باد می‌شوند تا باعث جلوگیری از برخورد سرنشینان با اجزای مختلف خودرو نظیر فرمان، شیشه یا داشبورد و … گردند. علاوه بر این پوشش محافظتی مناسبی جهت قسمت‌های حساس مصدومین به ویژه در ناحیه سر و گردن فراهم می‌نمایند تا مانع از برخورد قطعات مختلف جداشده از بدنه ناشی از تصادفات با آنها باشند. کیسه‌های یادشده دارای فشاری حدود Psi 4 می‌باشند. جهت جلوگیری از چسبندگی قسمت داخلی کیسه در دراز مدت، داخل این کیسه‌ها را با پودر تالک یا آرد ذرت آغشته می‌نمایند.

توجه نمائید عمل‌کردن یک کیسه هوا، به معنی ایمن‌بودن بقیه ایربگ‌های عمل نکرده نمی‌باشد. بنابراین از مسیر عملکرد کلیه ایربگ‌های دیگر احتراز نمائید.

تاریخچه: اولین ثبت اختراع در مورد بالش‌های بادشونده، مربوط به سقوط هواپیماهاست که در طی جنگ جهانی دوم به ثبت رسیده ‌است. در دهه ۱۹۸۰ اولین کیسه هوا برای اتومبیل‌ها ساخته شد. پس از سال ۱۹۹۸، تمام اتومبیل‌های تولیدشده ملزم به داشتن کیسه‌های هوا در قسمت راننده و مسافر گردیدند. آمارها نشان می‌دهد، استفاده از کیسه هوا در اتومبیل‌ها باعث کاهش ۳۰ درصدی خطر مرگ در تصادف‌های رو در رو می‌گردد.

ساختار

هر کیسه هوا از ۳ قسمت اصلی تشکیل شده‌ است:

خود کیسه هوا که از پارچه نایلونی و سبک ساخته شده و در بین فرمان، داشبورد، در صندلی‌ها و درها جاسازی شده ‌است.

• حسگر (سنسور): وسیله‌ای است که به کیسه فرمان می‌دهد تا پر از گاز مخصوص شده و باد شود. باد شدن زمانی صورت می‌گیرد که نیرویی معادل با نیروی برخورد خودرو با سرعت ۱۶ تا ۲۴ کیلومتر بر ساعت، به دیوار آجری باشد. در اثر برخورد، یک جزء در این سیستم تغییر مکان داده، باعث بسته‌شدن یک مدار الکتریکی شده و به سنسور فرمان می‌دهد که تصادف اتفاق افتاده ‌است. سنسور، اطلاعات لازم را از شتاب‌سنج دریافت می‌کند.
• سیستم بادکننده: در کسری از ثانیه گاز نیتروژن تولید می‌شود. جریان گاز نیتروژن گرم، کیسه را باد می‌کند. کیسه نیز با سرعتی در حدود ۳۲۲ کیلومتر بر ساعت از محل خود خارج می‌شود. یک ثانیه بعد، گاز نیتروژن سریعاً از سوراخ‌های ریزی که در کیسه تعبیه شده، خارج می‌شود.
• 

صنعت خودروسازی و تجهیز خودروها به وسایل ایمنی جانبی

در حالی که در کشور‌های پیشگام و پیشرفته در صنایع خودروسازی، تجهیز وسایل نقلیه به تجهیزات جانبی از قبیل کیسۀ هوا و یا انجام تست تصادف که باعث افزایش ضریب ایمنی در خودروها می‌شود، جزء ملزومات ابتدایی طراحی خودروها محسوب می‌شود، در ایران برای برخی خودروهای اصطلاحا مدرن دو نوع از مونتاژ در نظر گرفته میشود که یکی با طراحی ایربگ و دیگری ساده و بدون ایربگ است. از بابت این افزایش ساده ایمنی و چند اختلاف کوچک دیگر، بعضاً اختلاف هزینۀ دریافت‌شده معادل بیش از ده درصد از کل قیمت است. از این جهت خریداران با وسع و توان مالی معمولی، خودروهای بدون کیسۀ هوا را ترجیح می‌دهند. البته خودروهای معمولی اصلاً کیسۀ هوا ندارند. ادامۀ این سیاست، اگر هم بصورتی به نفع صنایع خودروسازی در کشور باشد، با احتساب کلی خساراتی که حوادث رانندگی در ایران در درازمدت ایجاد می‌کنند بعنوان کشوری که اولین عامل مرگ و میر در آن در اثر حوادث رانندگی است، نمی تواند در جهت رشد و توسعه عمومی عمل کند.

محافظ کیسه هوا: از لوازم ایمن‌سازی محل حادثه در برخی از تصادفات جاده‌ای کیسه محافظ ایربگ می‌باشد. ایربگ یکی از ملزومات خودروست که در اکثر تصادفات حافظ جان راننده و سرنشین می‌شود. اما در برخی موارد کیسه هوا به درستی کار نمی‌کند و بعد از تصادف باز نمی‌شود. در این موارد هنگام امدادرسانی به مصدومی که داخل خودرو گیر کرده است، احتمال بازشدن کیسه هوا و و واردکردن آسیب جدی به امدادگر و مصدوم وجود دارد. در این شرایط برای خنثی‌کردن اثر بازشدن غیرمنتظره کیسه هوا پس از تصادفات جاده‌ای می‌توان از محافظ و پوشش نگهداری کیسه هوا جهت ایمن‌سازی محل استفاده کرد. این وسیله در دو مدل ارائه می‌شود که یکی برای سمت راننده و دیگری مخصوص سمت سرنشین است. زمانی که محل عملیات ایمن باشد، امدادگران با تمرکز بیشتری کارشان را انجام می‌دهند. محافظ کیسه هوا حجم و وزن کمی دارد و نصب‌کردن آن بسیار ساده است. یکی از این طراحی‌ها توسط شرکت Holmatro به‌عنوان تولیدکننده پیشرفته ابزارهای نجات و امداد جهت استفاده در وسایط نقلیه به ابزاری بسیار کاربردی و الزامی‌ای تبدیل شده است. تنها یک سایز Secunet Ш جدید برای همه ماشین‌ها قابل استفاده بوده و به‌کارگیری آن باعث می‌شود تا امدادگر در صحنه وقوع حادثه، هیچ‌گونه اتلاف وقتی برای انتخاب سایز متناسب ایربگ خودروی حادثه‌دیده نداشته باشد. گفتنی است  Secunet Шمناسب تمام انواع فرمان‌های ماشین با قطر ۳۵ تا ۵۱ سانتی متر، ازجمله فرمان خودروهای سواری، وانت، اتوبوس یا کامیون می‌باشد. نصب پوشش جدید نگهداری کیسه هوا، سریع و آسان است. به این صورت که کاربران مربوطه، ابزار یادشده را تنها بر روی فرمان ماشین قرار داده، به آرامی تسمه را می‌کشند و از این طریق آن را بر روی فرمان محکم می‌کنند. از آن جا که این ابزار بخشی از ستون فرمان را نیز می پوشاند، خروج گاز و قطعات را به حداقل می‌رساند. همچنین به دلیل آن که  Secunet Шاز بافت آرامید تقویت‌شده ساخته‌شده است، نه تنها دارای استحکام بالاست، بلکه برای نصب آسان نیز از قابلیت انعطاف‌پذیری فوق‌العاده نیز برخوردار می‌باشد.

ابزار و تجهیزات امداد و نجات از عوامل بسیار موثر و تعیین‌کننده در امر نجات به ویژه در حوادث جاده‌ای هستند. در سال‌های اخیر و با توجه به توسعه روزافزون حمل و نقل جاده‌ای، توجه به کاهش آثار ناشی از تصادف بر روی سرنشینان، با افزایش مقاومت بدنه خودروها، به طرز قابل توجهی افزایش یافته و سازندگان خودرو با بکارگیری طراحی‌های جدید و مواد مقاوم، خسارات جانی سرنشینان را کاهش داده‌اند. اما از طرفی این تمهیدات لزوم بکارگیری تجهیزات امروزی امداد جاده‌ای که قابلیت بکارگیری بر روی خودروهای جدید را داشته باشند، افزایش داده است. لذا استفاده امدادگران از تجهیزات محافظت در برابر حوادث در خلال امدادرسانی ضروری‌تر می‌نماید.

تجهیزات حفاظت فردی: این لوازم شامل البسه مخصوص است که معمولا لباس یکسره ضد خش شبرنگ‌دار، کلاه ایمنی استاندارد، عینک ایمنی، دستکش‌کار پنج انگشتی، کفش ساق‌دار کف و پنجه فولادی، دستگاه تنفسی و ماسک پارچه‌ای تنفسی، دستکش لاتکس جراحی (زیرا امکان برخورد با خون و مایعات بدن وجود دارد) ، به اضافه عینک محافظ چشم برای مصارف پزشکی می‌باشند.

تجهیزات فنی گروهی:

باتوجه به محدودیت‌های فضای خودروی نجات و در نظر گرفتن خسارات احتمالی می‌توان از یک سری تجهیزات ساده تا بسیار پیچیده و پیشرفته به‌منظور محافظت افراد استفاده کرد. انتخاب نوع ابزار و تجهیزات مناسب، همراه افراد کارآزموده می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت کاهش زمان عملیات نجات و نیز خسارات ناشی از آن داشته باشد. ارزش یک گروه نجات با در کنار هم قرارگرفتن متغیرهای مختلفی از قبیل: تعداد افراد، سن افراد، فیزیک بدنی، میزان تجربه، آمادگی جسمانی، ابزار و تجهیزات و غیره که با هم پیوستن آنها تشکیل یک زنجیره را می‌دهند، محاسبه می‌شود. ارزش هر زنجیره عملیاتی را با ضعیف‌ترین قسمت آن مشخص می‌کند.

برای مثال چنانچه بالاترین امتیاز نمره ۵ در نظر گرفته شود، یک تیم عملیاتی از نظر تجربه نمره ۵ ، از نظر آمادگی جسمانی نمره ۵ و بقیه موارد بجز تجهیزات، نمره ۵ خواهد بود و اگر به تجهیزات آن نمره ۴ بدهیم، ارزش نهایی زنجیره (تیم) نمره ۴ محسوب می‌گردد. به این نوع نگرش، تئوری حلقه ضعیف (Weak Link Theory) می‌گویند. نتیجه اینکه تمامی عناصر اصلی یا حلقه‌های زنجیره باید هم سطح با هم رشد کنند تا کارآیی تیم به حداکثر برسد. …

مهندس مصطفی کاظمی طالخونچه، کارشناس آتش‌نشانی

مدیر عامل شرکت امداد نجات فر‌آتش پاد

Kazemimostafa2012@Gmail.Com

ادامه در قسمت بعدی