مطالعه موردی شهراهواز

نویسنده: ماندانا یاوری

کارشناس ارشد مدیریت محیط زیست

*آزمون فرضیه دوم

” به نظر می رسد عناصر اقلیمی در توسعه توریسم و جذب گردشگر در شهر اهواز نقش مثبت دارند.”

برای آزمون سنجی این فرضیه همه مدل های اقلیمی موجود اعم از تجربی،کلاسیک و زیست اقلیمی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.بنابراین با استفاده از کلیه اطلاعات ایستگاه هواشناسی استان با تاکید بر پارامترهای دما،بارش،باد،رطوبت و ساعات آفتابی اقدام به تعیین جدول اقلیم آسایش شهر اهواز و همچنین ضریب راحتی در هوای آزاد شد.تحلیل جداول نشان می دهد که ماههای خرداد،تیر،مرداد و شهریور اغلب واژه هایی مانند گرم،داغ،بسیار داغ،فشار بیوکلیمایی،نامطبوع و…. مشاهده می شود که همگی حاکی از هوای گرم توام با شرجی،وزش باد و پدیده جدید گرد و غبار می باشد.

یکی از مهمترین گزینه ها و فاکتورهای شایسته به منظور جذب گردشگر، مطلوب بودن آب و هوای منطقه از نظر دما،بارش،رطوبت و ساعات آفتابی می باشد.معمولا گردشگران سعی می نمایند قبل از مسافرت به یک منطقه از نظر وضعیت آب و هوایی اطلاعاتی را کسب نمایند.

اکثریت اقلیم شناسان بهترین دمای مطلوب برای گردشگری را ۱۸ تا ۲۲ درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی هوا را کمتر از ۴۵ درصد تعیین نموده است که این محدوده در ماههای تابستان به هیچ وجه در شهر اهواز رخ نمی دهد زیرا رطوبت نسبی در طول فصل تابستان در شهر اهواز به بیش از ۵۰ درصد و دمای هوا نیز بیش از ۵۰ درجه سانتیگراد می باشد.در واقع این گونه آب و هوا برای اشخاصی که در این فصل به شهر اهواز مسافرت می نمایند بدون استفاده از دستگاه های خنک کننده در خودرو و خانه امکان پذیر نمی باشد.

در طول دوره های آماری مورد بحث نشان می دهد که در فصل تابستان به علت بدی شرایط آب و هوایی از تعداد مسافرین کاسته می شود ولی رد فصل زمستان و اوایل بهار(فروردین ماه) به علت داشتن هوای مطبوع و خنک بیشترین آمار توریست را داریم.

بنابراین فرضیه دوم مبنی بر اینکه عوامل اقلیمی در توسعه توریسم و جذب گردشگر در شهر اهواز نقش مثبت دارند، نیز صادق است.پس این شرایط اقلیمی است که زمانبندی مسافرتهای گردشگری را تعیین می نماید،لذا رشد صنعت توریسم تابعی از وضعیت و شرایط اقلیمی استان می باشد.

بحث و نتیجه گیری

در راستای مطالعات انجام شده در فصل چهارم می توان نتیجه گرفت که در طول دوره گرم سال به علت ورود سامانه پرفشار جنب حاره ای هوایی صاف و گرم و همراه با رطوبت زیاد (شرجی) بر استان حاکم است که این وضعیت طی ماه های خرداد،تیر،مرداد و شهریور بسیار مشهود است.

به طور کلی بیشینه دما و رطوبت طی این ماه ها در استان اتفاق می افتد.البته در دوره سرد سال نیز به دلیل ورود جریانات مرطوب احتمال وقوع یخبندان بسیار کم است،ولی گاهی در مناطق مرتفع استان این پدیده رخ می دهد.

دوره بارش منطبق بر فصول سر و خنک می باشد.بر اساس طبقه بندی کوپن شهر اهواز دارای شاخص BWH یا خشک جنب حاره ای و طبق روش دومارتن در منطقه خشک قرار دارد.

*ضریب راحتی یا احساس غالب در شهر اهوازحاکی از آن است که طی ماههای اردیبهشت،خرداد،تیر،مرداد و شهریور در شب و روز هوا گرم،داغ و بسیار گرم می باشد در صورتیکه در ماههای مهر،آبان،آذر،دی،بهمن،اسفند و فروردین سرد، مطبوع،خنک و یا بسیار خنک است.

این شاخص معیار مناسبی برای مسافرت و رشد گردشگری در استان و شهر اهواز می باشد.

* شاخص اقلیم توریسم میکزوفسکی(TCI)، نیز در این تحقیق به منظور کمک به آسایش زیست اقلیم اهواز به کار گرفته شده است که در فصل چهارم به تفضیل در این خصوص توضیح داده شده است.

این بررسی نشان می دهد که ماههای منطبق بر فصول بهار،پاییز و زمستان مطلوب،اما فصل تابستان نامطلوب است.لذا داده های این تحقیق بیانگر این مطلب است که گردشگرانی قصد مسافرت به این استان و شهر را دارند می بایست به گونه ای برنامه ریزی نمایند که چنانچه در فصل تابستان قصد مسافرت و یا گردشگری به این استان و شهر را دارند سعی نمایند تمهیدات لازم به ویژه خودرو کولردار را مدنظر داشته باشند.

جدول ۴- نتیجه  شاخص اقلیم توریسم ماهانه ایستگاه اهواز

ماخذ:ماندانا یاوری ۱۳۹۰

از میان مدل های اقلیمی بکار رفته  در این پایان نامه به نظر می رسد که مدل های کلاسیک و تجربی کوپن و دومارتن با توجه به عدم لحاظ برخی پارامترهای جوی نمی توانند بیانگر وضعیت واقعی اقلیم استان باشند زیرا به رطوبت که یکی از مهمترین شاخص های جوی است توجه نشده است.

مدلهای زیست اقلیم توریسم میکزوفسکی(TCI) و شاخص ترجونگ نسبتا با اقلیم اهواز سازگاری دارد.در مجموع مسئولین و گردشگران از نتایج این مدل ها می توانند بهترین زمان سفر و گردشگری را تعیین نمایند.