پودرهای شیمیایی
- شناسه خبر: 20617
- تاریخ و زمان ارسال: 22 دی 1396 ساعت 12:00
تاریخچه پیدایش پودر خشک شیمیایی (DRY CHEMICA)
قبل از سال ۱۹۵۹ بیکربنات سدیم برای اولین بار بعنوان پودر پایه انتخاب شد و در همان سال تغییراتی روی آن داده شد تا در موقع استفاده با کف سنگین پروتئینی سازگاری داشته باشد و مورد استفاده آتشنشانی قرار گرفت. بعد از مدت کوتاهی بر روی پودر پتاسیم کلراید تغییراتی داده شد تا از نظر تاثیرپذیری مساوی بیکربنات پتاسیم باشد. در سال ۱۹۶۷ پودر شیمیائی انگلیسی بنام اوره بیکربنات پتاسیم بعنوان پایه درست شد که در حال حاضر پنج نوع پودر خشک شیمیائی بعنوان پودر پایه وجود دارند. مجموع پودرهایی که برای اطفاء حریق بکار برده میشوند را پودر خشک شیمیائی مینامند.
توجه: پودر خشک شیمیائی را نباید با پودر خشک که برای اطفاء حریقهای فلزات مورد استفاده قرار میگیرد، اشتباه گرفت. (DRY POWDER)
پودر شیمیائی در حرارتهای عادی و پائین معمولا پایدار است ولی در حرارتهای بیشتر از ۶۰ درجه سانتیگراد، امکان دارد بعضی از مواد اضافهشده به آن ذوب شده و موجب چسبندگی پودر گردد.
انواع پودر خشک شیمیائی
۱) بیکربنات سدیم
۲) بیکربنات پتاسیم
۳) کلرو پتاسیم
۴) اوره بیکربنات پتاسیم
۵) منو فسفات آمونیوم
خواص فیزیکی و شیمیائی پودر خشک شیمیائی
۱) قدرت انبار شدن
۲) خاصیت روان بودن
۳) ریز بودن ذرات
اندازه ذرات پودر خشک شیمیائی از ۱۰ تا ۷۵ میکرون میباشد. اندازه ذرات کارائی و اثر مهمی در خاموشکردن آتش دارد. بهترین نتیجه موقعی حاصل میشود که ذرات پودر در حد متوسط بین ۲۵ تا ۲۰ میکرون باشد.
خاصیت ضد رطوبتپذیری
برای بالابردن کیفیت پودر، معمولا افزودنیهائی به آنها اضافه میشود که عبارتند از: استئارات فلزی، فسفاتتری کلسیم یا سیلیکونها (یک نوع پولمین) که ذرات پودر را پوشش داده تا آنها را روان و در مقابل اثرات کلوخهشدن و ارتعاشات مقاوم نمایند.
استحکام و ثبات پودر خشک شیمیائی
پودرخشک شیمیائی در درجه حرارت معمولی و پائین پایدار میباشد ولی بعضی افزودنیها ممکن است ذوب شده و تولید چسبندگی در درجه حرارت بالا را بنماید.
بالاترین درجه حرارت نگهداری پودر شیمیائی ۱۴۰ درجه فارنهایت یا ۶۰ درجه سانتیگراد میباشد.
درجه سمیت
ترکیباتی که در حال حاضر در پودر شیمیائی مصرف میشوند سمی نیستند با وجود این تنفس در محیطی که ذرات پودر پراکنده شده تولید اشکالاتی در امر تنفس مینماید.
خصوصیات خاموش کنندگی پودر
موقعی که پودر بطور مستقیم به محوطه آتشسوزی هدایت میشود شعله تقریبادر یک آن از بین میرود.
مکانیزم اصلی و شیمیائی خاموش کردن آتش توسط پودر هنوز بطور کامل شناخته نشده است.
بطورکلی خفهکردن، خنککردن و سپر تشعشعی دست بدست هم داده و کارائی پودر شیمیائی را بوجود میآورند. ولی مطالعات روشن میکند که یک واکنش قطع زنجیرهای در شعله ممکن است علت اصلی خاموش شدن آتش باشد.
عمل خفه کردن آتش توسط پودر شیمیائی
برای سالهای متمادی این باور وجود داشت که خاصیت اصلی پودرهای خاموش کننده مانند بیکربنات سدیم تولید گاز کربنیک در حین برخورد با حرارت زیاد در محوطه آتشسوزی میباشد.
به هرحال آزمایشات ثابت نموده که این گازها نمیتوانند عامل اصلی خاموش شدن آتش باشند. برای مثال ۵ پوند پودر خشک شیمیائی همان کارائی را دارد که ۱۰ پوند گاز کربنیک میتواند داشته باشد. حتی اگر پودر تجزیه هم شده باشد.
موقعی که پودر منو فسفات آمونیم بر روی آتشهای نوع اول جامدات قابل اشتعال خالی میشوند در اثر حرارت زیاد تغییر شکل داده و از خود ماده چسبندهای باقی میگذارد که معمولا مواد گداخته را از نفوذ اکسیژن هوا محفوظ میدارد. در این عمل علاوه بر خاموش شدن آتش از دوباره آتش گرفتن آن نیز جلوگیری مینماید.
عمل خنک کنندگی
عمل خنک کنندگی پودر خشک شیمیائی را نمیتوان دلیل خاموش کردن آتش بطور کامل قبول کرد.
تحقیقاتی که دانشمندان در مورد ظرفیت حرارتی پودرهای مختلف برای موثرترین پودرها نمودهاند شامل، تخمین مقدار حرارت مورد نیاز برای بالا بردن درجه حرارت با استفاده از وزنهای مساوی از مواد مختلف از ۱۸ تا ۳۰۰ درجه سانتیگراد را پیدا نمودهاند که دو ماده خاموش کننده اثرات مساوی در خاموش کردن دارند.
این دو ماده عبارتند از : مواد شیمیائی خشک که شامل ۱۵ درصد یا بیشتر بیکربنات سدیم و پراکس با ۲ درصد استئارات روی کربنات سدیم که قدرت خاموش کنندگی آن یک مقدار کمتر است. بطور متوسط ۷۹ کالری بر هر گرم جذب میکند.
سپر تشعشعی پودر خشک شیمیائی
زمانی که پودر از خاموشکننده در محوطه آتشسوزی خارج میشود، ابری از پودر بین شعله و بخارات ماده مشتعل ایجاد میشود. این ابر سطح ماده مشتعل را از تشعشعات شعله دور نگه میدارد. آزمایشات دانشمندان برای ارزیابی این فرضیه به نتیجه رسیده است که فاکتور سپر تشعشعی از اهمیت خاصی برخودار است.
عکس العمل شکستن ارتباط زنجیرهای
عوامل خاموش کننده قبلی هر کدام تا اتدازهای در خاموش کردن آتش نقشی را ایفا میکند. بهر حال مطالعات دانشمندان روشن میکند فاکتور دیگری که سهم بیشتری در خاموش کردن آتش دارد، واکنشهای زنجیرهای به وسیله احتراق میباشد. اطلاعات به دست آمده سر رشته خوبی در مورد فاکتور اصلی خاموش کنندگی به ما خواهد داد. بر حسب این تئوری رادیکالهای آزاد شده در احتراق بوجود آمده و واکنشهای این رادیکالها با یکدیگر جهت ادامه احتراق ضروری
میباشد. مکانیزم این عمل شکستن ارتباط زنجیرهای آتش میباشد.
نحوه استفاده و محدودیتها
پودر خشک شیمیایی اصولا برای خاموش کردن آتش مایعات اشتعال بکار برده میشود، بعلت غیر عادی بودن در آتشهائی که منشا الکتریسته دارند نیز استفاده میشود.
مشخصات پودرهای شیمیائی توسط آزمایشگاههای معتبر شناخته و بررسی میشوند تااز نحوه عمل کردن وخاموش کنندگی آنها اطمینان حاصل گردد.
مشخصاتی که از طرف آزمایشگاها کنترل میشوند عبارتند از:
مقدار رطوبت، قدرت دفع آب، مقاومت در مقابل کلوخه شدن، عمل چسبندگی، ریز بودن ذرات و قدرت خاموشکنندگی پودرهای شیمیائی بوسیله آزمایشهائی که روی آتشهای استاندارد تحت شرایط از طرف سازنده پیشنهاد میشود، تعیین میشود.
