ناصر رهبر، کارشناس ارشد شیمی، آتش نشانی

nsr.rahbar@gmail.com

طرح تهویه پارکینگ توسط سیستم جت فن

در پی گسترش و نوآوری‌های روزافزون سیستم‌های مختلف، بایستی انتظار قابلیت‌ها و عملکردهای خاص و بهینه از انواع این سیستم‌ها را نیز در سر پروراند. سیستم‌های مدیریت هوا و دود پارکینگ نیز از این امر مستثنی نیستند، لذا در ادامه شرحی بر سیستم پیشنهادی توسط جت فن آمده است.

۱- اجزاء سیستم: جت فن‌ها در محدوده پارکینگ باتوجه به قدرت آن‌ها و شکل پارکینگ به سقف متصل شده و باعث حرکت هوای آلوده یا دود در جهت دلخواه یا ممانعت از ورود این عوامل به مجاری ازپیش‌تعیین‌شده می‌شوند. جت فن‌ها دارای استاندارد F 300 (عملکرد نرمال در دمای ۳۰۰ ̊ ^C به مدت یک سال) می‌باشند. ضمن اینکه در محاسبات، بابت پرهیز از خرابی‌های ناشی از انفجار احتمالی اتومبیل‌ها، همیشه یک جت فن خراب‌شده فرض می‌شود.

۲- فن‌های خروج دود: در مجاری ازپیش‌تعیین‌شده (مانند شفت‌ها) فن‌هایی قرار خواهند گرفت که وظیفه خروج دود یا هوای آلوده هدایت‌شده توسط جت فن را از محیط پارکینگ برعهده دارند. برای پرهیز از خطرات ناشی از حرارت دود آتش، این فن‌ها نیز دارای استاندارد F 300 هستند.

۳- فن‌های تزریق هوای تازه: درصورت الزام به خروج هوا یا دود را از یک محیط بسته، مانند پارکینگ زیرزمینی، می‌بایست به ازاء آن هوای تمیز در محیط جایگزین گردد که این امر توسط فن‌های هوای تازه انجام خواهد شد. الزامی جهت دارابودن استاندارد دمایی جهت این فن‌ها وجود ندارد.
[auth]

۴- دمپرهای موتوری‌: شفت‌ها و مجاری حرکت هوا توسط دمپرهای موتوری کنترل شده و میزان هوای جاری از آن‌ها در هر لحظه کنترل خواهد شد.

۵- سیستم حسگر: این سیستم به کمک حسگرهای موجود در محدوده پارکینگ، در هر لحظه گزارشی از آلودگی موجود در هر نقطه از پارکینگ و همچنین آتش و دود ناشی از آن‌را به مرکز کنترل مخابره می‌کند.

مرکز کنترل: این مرکز کنترل کامپیوتری به‌صورت مغز سیستم عمل می‌کند. باتوجه به اطلاعات دریافتی از محدوده پارکینگ، فن‌های تخلیه یا تغذیه، جت فن‌ها، دمپرهای موتوری، کنترل خواهد شد.

نحوه عملکرد سیستم: سیستم مذکور دارای دو عملکرد جداگانه در موقعیت تخلیه هوای آلوده و وجود دود ناشی از آتش‌سوزی می‌باشد که به‌صورت جداگانه بررسی می‌شود .

الف : تخلیه هوای آلوده:

در ابتدای شروع به کار پارکینگ، به علت عدم حرکت اتومبیل‌ها، هوای پارکینگ تمیز می‌باشد. یعنی غلظت مواد آلوده‌کننده زیر حد مجاز است. درنتیجه کلیه ادوات سیستم توسط مرکز کنترل در حالت خاموش قرار می‌گیرند. به محض اعلام افزایش آلودگی در محدوده‌ای از پارکینگ، جت فن یا گروه جت فن‌های مربوط به آن منطقه شروع به کار می‌کنند تا با مخلوط‌کردن هوای آلوده (که در این مرحله با حجم اندک در فضا وجود دارد) با هوای تمیز سایر نقاط، غلظت آلودگی را تا حد مجاز کم کنند. در اکثر موارد این امر باعث کاهش مواد آلوده‌کننده محیط خواهد بود. لیکن درصورت ادامه‌یافتن تولید آلودگی، مثلاً در زمان کندی ترافیک، جت فن‌ها به‌صورت زنجیره‌ای شروع به کار می‌کنند. آنها هوای تمیز را از محل ورود به محل آلودگی هدایت و در مقابل آلودگی را به سمت محل خروج می‌رانند. در این مرحله فن‌های ورود هوای تازه و خروج هوای آلوده نیز شروع به کار می‌کنند. طبق استاندارد، در این مرحله سیستم می‌تواند ۶ بار در ساعت، هوای پارکینگ را با هوای تازه تعویض نماید.

ب : مقابله با دود آتش:

در ابتدا بایستی اشاره کرد، کلیه عملیات ذکرشده در این بخش با نظرات اصلاحی سازمان آتش‌نشانی شهر قابل‌انجام است و کلیه تنظیمات سیستم کاملاً تحت نظر آن سازمان انجام خواهد شد. پیشنهاد می‌شود در زمان اعلام آتش‌سوزی، کلیه سیستم به مدت چند دقیقه (۳ الی ۵ دقیقه پیشنهاد می‌شود) خاموش گردد. زیرا دود ناشی از آتش‌سوزی در دقایق اولیه به علت داغ بودن، در مجاورت سقف تجمع کرده و در محدوده دید و تنفس انسان قرار نخواهد گرفت. ولی درصورت عملکرد هر سیستم جابجایی هوایی، این دود به همراه هوا شروع به حرکت کرده و امکان انتقال آن به ارتفاع دید یا تنفس افراد وجود خواهد داشت. پس از طی‌شدن این زمان (۳ الی ۵ دقیقه) که احتمال وجود افراد آموزش‌ندیده در محیط بسیار کم می‌شود، سیستم با حداکثر قدرت شروع به فعالیت می‌کند. هوا از مجاری ورودی به پارکینگ وارد شده و توسط جت فن‌ها هدایت می‌شود. در مقابل دود توسط جت فن‌ها به سمت مجاری خروجی رانده شده و از محیط خارج می‌گردد. سیستم، قدرت تخلیه هوای هر طبقه را به میزان ۱۰ بار در ساعت دارا می‌باشد. ضمن آنکه امکان کنترل تک تک ادوات این سیستم توسط آتش‌نشان در محل اتاق کنترل مهیاست.

لازم به ذکر است که این سیستم هیچ‌گونه تداخلی با سیستم‌های اطفاء مانند: اسپرینکلر ندارد و می‌تواند در زمان عملکرد اسپرینکلر و در غیاب آتش‌نشان، فعال شود یا به فرمان سازمان آتش‌نشانی تا زمان حضور آتش‌نشانان خاموش و به محض تشخیص ضرورت شروع به کار کند. ناگفته پیداست که درصورت عملکرد این سیستم، غلظت دود ناشی از حریق در پارکینگ به‌شدت کاهش خواهد یافت. لذا میدان دید برای آتش‌نشانان مهیا خواهد بود و بسیار سریع‌تر می‌توان به کانون حریق یا مصدومان دسترسی یافت. از سویی دیگر حرارت دود و محیط به شدت کاهش یافته و از صدمات ناشی از حرارت زیاد، خصوصاً بر روی سازه جلوگیری به عمل خواهد آمد..
[/auth]