ویژگی کپسول‌های کامپوزیت با نگاهی بر تاریخ انقضا و ارتباط آن با تواتر آزمون دوره‌ای حین مصرف

همانطور که می‌دانیم امروزه کپسول‌های تنفسی کامپوزیت به دلیل مزیت سبکی قابل‌ملاحظه نسبت به انواع فولادی مشابه خود که ناشی از تفاوت چگالی آلومینیوم نسبت به فولاد و همچنین سبکی نسبی لایه پوششی کامپوزیت می‌باشد، به طور فراگیر، وسیع و گسترده در عملیات امدادی و همچنین در صنایع مختلف نفت، پتروشیمی و … مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. در این راستا سازندگان اصلی و معدود این نوع از کپسول‌ها، براساس اطلاعات و برونداد منتج از پایش آزمون‌های دوره‌ای، به صورت مستمر نسبت به ارتقاء کیفیت فنی و تکنولوژی ساخت این محصول اقدام می‌نمایند. از جمله این موارد می‌توان به بهبودهای ناشی از تغییر در ترکیبات آلیاژی لایه داخلی آلومینیومی کپسول‌های کامپوزیت اشاره نمود. در این‌خصوص، بسیاری از سازندگان تا پیش از سال ۱۹۹۰ میلادی از آلیاژ آلومینیوم نوع ۶۳۵۱ و نوع ۶۰۸۲ برای ساخت انواع سیلندرهای آلومینیومی استفاده می‌کردند، لیکن براساس تحقیقات و شناسایی استعداد این آلیاژ به عیب (ترک) SLC (Sustained Load Cracking) ، آلیاژ آلومینیوم ۶۰۶۱ جایگزین این دو آلیاژ گردید. لازم به ذکر است SLC یک پدیده متالوژیکی است که عموماً در کپسول‌های در حال سرویس که مدتی تحت تنش بوده‌اند، حادث می‌شود. ضمن اینکه این نقص در آلیاژ ۶۰۶۱ تاکنون به ندرت مشاهده شده است. فارغ از موضوع خاص فوق؛ کپسول‌های تنفسی کامپوزیت عمدتاً دارای یک لایه داخلی نازک (معمولاً آلومینیومی) هستند که توسط دسته الیاف کربنی و شیشه‌ای به ضخامت تقریبی ۴mm احاطه و تقویت شده‌اند. تحمل فشار بالا، در عین سبک‌بودن آن، مبین تکنولوژی پیشرفته ساخت می‌باشد و بدیهی است این امر مستلزم رعایت قوانین خاص بازرسی و نگهداری در دوره مصرف خواهد بود. در این راستا و به منظور استفاده و
[auth[
]بهره‌برداری ایمن مصرف‌کنندگان کپسول‌های کامپوزیت، ملاحظات خاص و دقیق مزبور توسط سازندگان در مدارک فنی منتشره توسط ایشان و همچنین استانداردهای بین‌المللی از جمله ISO11623 و استاندارد ملی ایران به شماره ۱۴۹۵۳ درج شده است. از ویژگی‌های بسیار حائز اهمیت کپسول‌های کامپوزیت تنفسی می‌توان به تاریخ تولید، تاریخ انقضاء و تواتر زمانی بازرسی فنی و آزمون‌های دوره‌ای یک کپسول در دوره مصرف اشاره نمود. طبق مفاد مندرج در استانداردهای ملی شماره ۱۴۹۵۳ و بین‌المللی ISO11623 ، انجام بازرسی فنی و آزمون دوره‌ای یک کپسول تنفسی کامپوزیت در دوره زمانی ۵ ساله توسط آزمایشگاه‌های ذی‌صلاح و جهت کسب اطمینان از سلامت آن الزامی‌ست. خاطرنشان می‌سازد این دوره زمانی در مدارک فنی منتشره توسط سازندگان کپسول‌ها نظیر کمپانی‌های SCI , Luxfer بعضاً به ۳ سال نیز تقلیل داده شده است. نکته بسیار مهم دیگر تاریخ انقضاء بهره‌برداری و یا عمر مفید یک کپسول کامپوزیت است که توسط سازنده روی آن درج می‌شود. این تاریخ در بسیاری از موارد به اشتباه و نادرست به جای فواصل زمانی تست دوره‌ای کپسول توسط فروشندگان و بهره‌برداران تلقی می‌شود. زمان انقضاء یک کپسول کامپوزیت، حسب نوع کپسول و تکنولوژی به کار رفته توسط سازنده، عموماً ۱۵ و یا ۲۰ سال می‌باشد. هر چند که اخیراً کپسول‌های با عمر ۳۰ سال نیز تولید و روانه بازار شده است. در تصاویر زیر این موضوع براساس لیبل مندرج روی دو نوع از کپسول‌های تنفسی ارائه شده است. ضمن اینکه همانطور که عنوان گردید، علاوه بر ضرورت و الزامی‌بودن تست‌های دوره‌ای در بازه‌های زمانی هر ۵ سال یکبار، به لحاظ الزامات قانونی، نتایج این آزمون‌ها متضمن بهره‌برداری ایمن از کپسول در طول عمر مفید آن می‌باشد. بدیهی است پس از تاریخ انقضاء (عمرمفید) لازم‌ست کپسول از چرخه مصرف خارج شود.

 
[/auth]