چرا باید تجهیزات و وسایل ایمنی را کدگذاری کنیم؟

کدگذاری، زبانی مشترک و ساده‌تر برای انتقال سریع‌تر اطلاعات است، وقتی محصولات کدگذاری شده باشند، یک زبان مشترک و ساده جهت انتقال اطلاعات به صورت سریع‌تر به وجود می‌آید، این یعنی چه؟ اجازه بدهید مثالی بزنیم:

فرض کنید دستگاه میکسری در خط تولید شماره ۱‌، در سالن شماره ۵ نصب است و۱۰ دستگاه دیگر نیز در قسمت‌های دیگر کارخانه داریم، یکی از این دستگاه‌ها امروز نقصی ایمنی پیدا کرده و شما می‌خواهید در چک ‌لیست‌تان ذکر کنید که این دستگاه ایراد ایمنی دارد و گزارش مختصری را نیز به واحد فنی، جهت تعمیرات ارسال نمایید. چگونه گزارش می‌دهید؟

به دو شکل زیر می‌توانید این کار را انجام دهید:

الف) روش اول:

“واحد محترم فنی‌/ با سلام/ احتراماً دستگاه میکسری که در گوشه سمت چپ و بالای سالن ۵ در موقعیت اواسط خط تولید شماره ۱ قرار دارد، دچار نقص فنی فلان شده است که خواهشمند است نسبت به رفع نقص مذکور هرچه سریع‌تر اقدام گردد.”

ب) روش دوم:

شما از قبل تمامی اماکن و تجهیزات را کدبندی کرده‌اید و به هر تجهیز و مکانی، کد مخصوص به خود را داده‌اید، به عنوان مثال:

سالن= SL   خط تولید= KH     دستگاه میکسر= MIX

پس به راحتی می‌توانید در گزارش خود به جای متن قبلی بنویسید:

“واحد فنی محترم/ با سلام/ احتراماً دستگاه MIX-3 واقع در موقعیت SL-5 , KH-1 دچار نقص فنی شده است، خواهشمند است…”

می‌بینید که یک زبان جدید و راحت‌تری برای انتقال اطلاعات وجو دارد که در این زبان، به جای استفاده از کلمات طولانی، از کدهای ساده استفاده می‌شود.

در این روش می‌بایست لیستی از این کدها و معانی آن‌ها دردسترس‌ همه دپارتمان‌هایی که با این دستگاه‌ها و وسایل در ارتباط هستند، قرار گیرد.

نکته: اینکه ما فقط کدها را تعریف کنیم، کافی نیست. اتیکت، تابلو و یا برچسبی که کد دستگاه روی آن نوشته شده، حتماً باید بر روی تمامی دستگاه‌ها و وسایل نصب شده باشد که در هنگام بازرسی‌ها، این کدها به‌راحتی در دسترس شما و همکاران شما قرار داشته باشد.

– تسهیل استفاده از چک لیست‌ها

[auth]
اگر شما تمامی دستگاه‌ها و تجهیزات را با برچسب، اتیکت و یا تابلو کدگذاری کرده باشید، کار بازدید دوره‌ای شما از این تجهیزات چنان آسان می‌گردد که حتی نمی‌توانید فکرش را بکنید!

فرض کنید امروز وقت آن فرا رسیده است که تمام کپسول‌های اطفاء حریق را بازرسی نمایید!

اکنون می‌توانید به واحدهای ذیربط نامه‌نگاری کنید که کپسول‌های کدهای CO2-14 و CO2-14 دارای نقص فنی هستند، واحدهای مذکور با مراجعه به لیست‌هایی که شما از قبل در اختیار آن‌ها قرار داده‌اید، به‌راحتی می‌توانند تشخیص دهند که این کپسول‌ها در کجای کارخانه نصب هستند. می‌بینید، سیستم کدگذاری چقدر کار را راحت کرده است؟!

– تسهیل فرایندهای تعمیر و نگهداری:

باز هم فرض کنید می‌خواهید کپسول‌های آتش‌نشانی شرکت خود را جهت سرویس و نه شارژ ‌(واژه شارژ را زمانی به‌کار ببرید که کپسول دشارژ شده باشد.) به بیرون بفرستید، اگر شما کار کدگذاری را از قبل انجام داده باشید، بدون شک فواید زیر را عاید خود و سازمان‌تان کرده‌اید:

۱- بر روی کپسول‌های شما، کدهای اختصاصی شرکت شما وجود دارند. لذا امکان جابه‌جایی با کپسول‌های شرکت‌های دیگر از بین می‌رود.

۲- ترخیص کالا آسان‌تر می‌شود: «واحد محترم حراست/ نگهبانی/ احتراماً دستور فرمایید کپسول‌های کد ۱۰۰ تا ۱۴۹ ‌(۵۰عدد)‌ جهت شارژ از شرکت خارج گردند.»

۳- هنگام ورود کپسول‌ها به شرکت، شما چک‌لیست دارید! به‌راحتی می‌توانید چک نمایید!

حالا قصد داریم سیستمی جامع و کاربردی را جهت شناسایی و نگهداری سیستم‌های اطفاء‌دستی عنوان کنیم.

گام اول: محاسبه میزان ماده خاموش‌کننده

اولین کاری که شما باید انجام دهید این است که میزان ماده خاموش‌کننده‌ (تعداد کپسول‌های اطفاء‌حریق)‌ را تعیین نمایید، این مورد جز با شناخت کامل مواد ‌‌سوختنی موجود در محیط کار شما میسر نیست. به طور کلی جهت محاسبه میزان ماده خاموش‌کننده موردنیاز، باید عوامل زیر را در نظر بگیرید:

• محاسبه سطح کارگاه
• تعیین دانسیته مواد سوختی
• تعیین مکان از نظر میزان حریق
• تخمین حداکثر سطح احتمالی حریق
• تعیین ارزش کالاها و دستگاه‌ها
• تعیین فاکتور خاموش‌کنندگی
• و  …

که این موارد را باید در فرمول‌های خاصی قرار دهید تا تعداد کپسول‌های مورد‌نظر بدست آید.

گام دوم: جای‌گذاری صحیح کپسول‌ها:

بعد از محاسبه تعداد کپسول‌ها، اکنون شما باید آنها را در موقعیت‌های مناسبی قرار دهید که دسترسی به آن‌ها آسان و امکان‌پذیر باشد. به این منظور یا باید از کارشناس یا مشاور خبره استفاده کنید یا خودتان به استانداردهای مربوطه مراجعه کنید.

گام سوم: کدگذاری کپسول‌های آتش‌نشانی:

در این مرحله شما باید انواع کپسول‌های اطفاء‌حریق را با کدهای دلخواه کدبندی نمائید، ما کدهای زیر را به شما پیشنهاد می‌نمائیم:

پودر و گاز =PG   دی‌اکسید کربن= CO_۲    آب= H_۲O

بعد از مشخص‌کردن کدها، اکنون نوبت آن فرا‌رسیده که به هر‌ کپسول یک عدد منحصر ‌به ‌فرد اختصاص داده و این عدد را با کد کپسول ترکیب کنید. بهتر است یک لیست مانند لیست زیر تنظیم کنید.

شکل ۰۲

عدد ۱۲۵ مشخص می‌کند که این کپسول، صد و بیست و پنجمین کپسولی است که در شرکت شما نصب شده است و کد PG نیز مشخص می‌کند که نوع کپسول، پودر و گاز است، کد HSE نیز مشخص می‌کند که واحد متولی انجام این کدگذاری، واحد HSE می‌باشد. با مراجعه به لیستی که از قبل تنظیم کرده‌اید، می‌توانید وزن این کپسول و محل نصب آن را در محیط کار خود پیدا کرده و یا از پلان‌ها و نقشه‌های تهیه‌شده، کمک بگیرید.

شکل زیر یک نمونه واقعی از این کدهاست:

شکل ۰۳

شما یک بار، این کد را باید در کنار کپسول نصب کنید و یک بار دیگر همان کد را روی کپسول با برچسب نصب نمائید. دلیل این کار این است که اگر کد را در کنار کپسول قرار دهید، درصورتی‌که کپسول از جای خود خارج شود، شما محل نصب کپسول را مشخص کرده‌اید و معلوم است که کپسول شماره ۱۲۵ ‌(به عنوان مثال) باید در این محل نصب بوده باشد.

شکل ۰۴

گام چهارم: پلان و نقشه محل نصب کپسول‌ها را تهیه کنید.

اگر در شرکت خود گواهینامهOHSAS 18001 را اخذ کرده باشید، با این مورد باید آشنایی کامل داشته باشید. تهیه چنین نقشه‌ای وظیفه شماست و این نقشه می‌بایست در معرض دید عموم در سالن‌ها نصب شده باشد. شکل زیر یک نمونه پلان نصب کپسول‌های آتش‌نشانی را نشان می‌دهد:

شکل ۰۵

گام پنجم: کار خود را آموزش دهیم.

مرحله بعد این است که شما یک استاندارد را انتخاب کنید و کلاس حریقی که این کپسول مخصوص خاموش‌کردن آن است، را معرفی کنید. پیشنهاد ما استاندارد NFPA-10 می‌باشد. علامت ایمنی یک برچسب است که در کنار کپسول نصب می‌شود. آنها گروه‌بندی می‌شوند.

گروه ۱: طراحی براساس الزامات استاندارد NFPA بدون نوشته توضیحی

گروه ۲: طراحی براساس الزامات استاندارد NFPA با نوشته توضیحی

گروه ۳: طراحی براساس الزامات استانداردهای AS , BS و  EN
گروه ۴: طراحی براساس الزامات استاندارد  BS and ISO

فرض کنید شما یک کپسول CO_۲ را در کنار یک تابلوی برق نصب کرده‌اید، اگر برچسب کلاس حریق را در کنار تابلو برق نصب کنید (و نه روی کپسول) بعدها که قرار است کپسول بعد از شارژ مجدد، سرجایش برگشت داده شود، حتی اگر شما کپسول‌ها را کدگذاری هم نکرده باشید، این برچسب می‌تواند مشخص کند که یک کپسول CO_۲ باید در کنار تابلو برق نصب شود. به این نحو می‌توانید از نصب کپسول‌های دیگر مانند کپسول آب در کنار تابلو برق جلوگیری نمائید. جهت تکمیل کار، پیشنهاد می‌کنیم دستورالعمل کار با کپسول آتش‌نشانی را نیز به‌صورت برچسب در کنار کپسول نصب نمائید. پیشنهاد ما دستورالعمل تکنیک PASS است.

شکل ۰۶

نکته: سیستم کدگذاری تنها برای کپسول‌های آتش‌نشانی کاربرد ندارد. با این سیستم می‌توانید تمامی تجهیزات و وسایل موجود در محیط کار خود را کد‌بندی نمائید، این‌ها روش‌های کم‌هزینه‌ای هستند که کار شما را در محیط کارتان، یک کار علمی و حساب‌شده به دیگران نمایش می‌دهد و دیگران را نیز متوجه می‌نمائید که ایمنی تنها در امر به پوشیدن کفش و کلاه نیست!

[/auth]