پیشگیری از مسمومیت کارکنان
- شناسه خبر: 18310
- تاریخ و زمان ارسال: 8 مرداد 1396 ساعت 11:18

برای اطمینان از ایمنبودن افراد در برابر خطر مسمومیت، باید تراکم کلیه آلایندههای شیمیایی تولیدی یا مصرفی در حین انجام عملیات در فضای بسته کمتر از مقادیر IDLH باشد. برای اینکار ضروری است، با استفاده از دستگاههای قرائت مستقیم مجهز به سنسور مربوط به مواد شیمیایی موجود در فضا، اقدام به سنجش وضعیت آلودگی نموده و درصورت بالا بودن مقادیر از حد مجاز، از اقدامات اصلاحی لازم از جمله افزایش میزان تهویه محیط استفاده نمود. پایش مستمر مواد مسمومیتزا در فضاهای بسته الزامی است.
کنترل تجهیزات ایمنی و حفاظتی و اطمینان از بکارگیری صحیح آنها
کارایی کلیه تجهیزات ایمنی و حفاظتی باید مورد کنترل قرار گرفته و نسبت به آشنایی افراد وارد شونده به محیط بسته و نحوه بکارگیری صحیح این تجهیزات اطمینان لازم به عمل آید.
محصورکردن فضا
محصورکردن فرایندی است که طی آن عملیات جاری متوقفشده و تدابیر حفاظتی مؤثری به منظور پیشگیری از آزادسازی انرژی و مواد در فضای نیازمند مجوز به شرح ذیل صورت می گیرد:
- ایجاد فاصله یا برقراری موانع
- قطع جریان و پاکسازی اجزای خطوط لوله یا مجاری
- مسدودکردن دوبل و تخلیه سیستم از مواد و فشار
- محصورکردن و استفاده از علایم مشخصه بر روی تمامی منابع انرژی شامل منابع انرژی الکتریکی، بخشهای متحرک و دوار تجهیزات و مواد شیمیایی خطرناک
- مسدود کردن و یا قطع ارتباط تمامی اتصالات مکانیکی
در صورتیکه ورود افراد به محوطه عملیات همراه با بروز خطراتی برای آنها و یا نفرات مجری عملیات باشد، این محوطه باید با استفاده از داربست، حفاظهای متحرک، نوارهای مشخصکننده و علایم ایمنی و … محصور گردد.
[auth]
علایم ایمنی باید به زبان یا زبانهای متداول منطقه درج شده و در آنها با علایمی همچون “خطر”، ” کار در فضای نیازمند مجوز نیازمند اخذ مجوز است” و “ورود ممنوع” محل عملیات مشخص گردد.
در شرایطی که دریچه ورودی فضای مسدود برداشته میشود، باید اطراف دریچه با استفاده از نرده، پوششهای موقتی و یا سایر موانع موقت جهت پیشگیری از سقوط افراد به داخل فضای مسدود و همچنین حفاظت از ورود اشیای خارجی و برخورد آنها به کارگرانی که در حال کار در داخل فضا هستند، حفاظگذاری گردد.
استقرار تجهیزات، وسایل و نفرات مورد نیاز جهت واکنش در شرایط اضطراری
نحوه استقرار تجهیزات، وسایل و نفرات مورد نیاز جهت واکنش در شرایط اضطراری مشابه با اقدامات ذکر شده در فرایند صدور مجوز کار سرد میباشد.
۴- عملیات حفاری و گودبرداری .
اجرای هرگونه عملیات حفاری و گودبـرداری در مناطقـی که در مسیـر تردد افراد و خودروهـا قرار دارد. مانند: معـابر اصلی و فـرعی، خیابانها و جادهها و یا در مجاورت ساختمانهایی که احتمال ریزش داشته باشند، نیازمند کسب مجوز مزبور است.
ارزیابی شرایط جهت صدور مجوز حفاری و گودبرداری
ارزیابی وضعیت ایمنی محل حفاری و گودبرداری
در ارزیابی وضعیت ایمنی محل حفاری و گودبرداری، رعایت کلیه ضوابط مبحث ۱۲ مقررات ملی ساختمان بویژه بخش ۱۲-۹-۲ آن در خصوص گودبرداری و خاکبرداری باید مورد ارزیابی قرار گیرد.
ارزیابی میزان محدودیت فضا
در صورتیکه نوع حفاری به گونهای است که شرایط محیط حفاریشده مشابه شرایط فضاهای بسته باشد، دریافت مجوز کار در فضاهای بسته جهت اجرای عملیات حفاری الزامی است.
ارزیابی وجود مواد سمی در محل عملیات
باتوجه به احتمال مجاورت محل عملیات حفاری و گودبرداری با قنوات، چاهها و مجاری فاضلاب؛ انتشار گازهای متان، مونوکسید کربن، سولفید هیدروژن، بخارات آمونیاک و … محتمل خواهد بود. لذا ارزیابی وجود و سنجش تراکم این گازها و بخارات به دلیل اثرات حاد التهابآور و محرک، خفگی یا بیهوشیآور این مواد بر روی انسان از اهمیت زیادی برخوردار است. ارزیابی تراکم این مواد در هوای تنفسی بر اساس شاخص IDLH صورت میگیرد.
ارزیابی لوازم حفاظت فردی مورد نیاز
مهمترین لوازم حفاظت فردی مورداستفاده، کلاه ایمنی، کفش ایمنی، حمایل نجات، طناب و سایر متعلقات آن، دستکش، لباسکار و درصورت لزوم عینک حفاظتی و مهمتر از همه ماسکهای حفاظت تنفسی میباشند. این لوازم باید براساس شرایط موجود در عملیات انتخاب و مورداستفاده قرار گیرند.
درصورت اثبات وجود مواد سمی در محل عملیات و یا فعالیت در عمق بیش از ۲ متر، استفاده از ماسکهای ویژهی گاز و بخارات در حین اجرای عملیـات الزامی است، در غیر اینصورت صرفاً میتـوان از ماسکهای گـردوغبار جهت حفاظت افـراد استفـاده کرد. درخصوص آلایندههای غیرسمی و یا محیط دارای تراکم کم، استفاده از دمندههای هوا توصیه میشود.
در صورتیکه تراکم اکسیژن در محل انجام عملیات ۲۱% یا بیشتر باشد و فیلتر مناسب جهت حذف آلاینده موجود در هوای محیط نیز وجود داشته باشد، میبایست از ماسکهای حذفکننده گازها و بخارات استفاده شود. در غیراینصورت و یا در شرایطی که عملیات حفاری و گودبـرداری در محلـی صورت میگیرد که شرایط آن بگونـهای است که به دلیل جنس خاک، وجود حفـرههای طبیعـی و یا غیرطبیعـی (مانند چاهها، قنوات، آدمروها و …) و یا پیکـربندی زمین به نحـوی است که میتواند به دلیل شرایط ناپایدار، سبب ایجـاد فضایی به داخل توده مواد شده و در نتیجه منجر به گیرافتادن و خفگی فرد وارده شده در آن شود. باید از یکی از انواع ماسکهای هوارسان استفاده کرد. به این منظور پیشنهـاد میگردد که در صورت تأمیـن هوا از شبکه هوای فشـرده از نوع خاصی از این ماسـکها که با داشتن محفظـه آب عملیات رطوبت دهی به هوای انتقال داده شده را انجام میدهد، استفاده گردد.
ماسکهای هوارسان شیلنگی ایمنترین روش حفاظت تنفسی افراد مجری عملیات کار چنین مکانی میباشند. به این منظور پیشنهاد میگردد، درصورت تأمیـن هوا از شبکـه هوای فشـرده، از نوع خاصی از این ماسکهـا که با داشتن محفظه آب، به هـوای انتقـالداده شده رطوبتدهـی میکند، استفاده گردد. ماسکهای هوارسان شیلنگـی باید مجهز به سیستم هـوادهی دستی نیز باشند تا به محض قطـع برق بتوان از سیستم دستی نیز استفاده نمود.
ارزیابی تجارب و آموزشهای مجریان و مراقبین عملیات
مجریان عملیات حفاری و گودبرداری باید از خطرات مربوط به انجام این عملیات در محیطهای پرمخاطره و قوانین و الزامات مربوط به رعایت اصول مربوطه کاملاً آشنایی داشته باشند. ناظـرین عملیات حفاری و گودبـرداری باید ضمن آشنـایی کامل با خطـرات انجام این عملیات، دورههای تخصصی مربوط به سموم و اثرات آن، ارزیابی مخاطرات حریق و انفجار و همچنین سنجش تراکم اکسیژن، و سایر گازها و بخارات و همچنین تعیین تراکم گردوغبار را گذرانده و در این خصوص کاملاً مجرب باشند.
۵- کار در ارتفاع .
درصورتی که انجام عملیاتی به منظور نصب، اصلاح یا جایگزینی در ارتفاعی بالاتر از ۲۰/۱ متر از کف ( زمین یا زیرزمین ) انجام پذیرد، ضروری است مجوز کار در ارتفاع اخذ گردد. مانند:
- کار روی خطوط هوایی برق .
- حفاریهای بدون پوشش .
- نصب داربست یا سازهی موقت در تأسیسات زیرزمینی .
- کار روی سکوها، جایگاههای کار یا پلکانهای موقت، سطوح شیبدار، حفاریها و دهانههای باز و … .

۶- کار با تجهیزات الکتریکی ولتاژ بالا .
جهت انجام کار بر روی خطوط انتقال برق با ولتاژ بالاتر از ۰۰۰/۱۰ ولت، دریافت این مجوز ضروری است.
۷- کار با پرتوهای یونساز (رادیوگرافی و کار با مواد رادیواکتیو) .
هر نوع کار با پرتوهای یونساز جهت انجام آزمونهایی مانند: ضخامتسنجی و سنجش کیفیت عملیات جوشکاری لولهها و … به منظور اطمینان از ایمنی مجریان عملیات، مستلزم دریافت مجوز میباشد.
۸- ورود خودرو .
در شرایطی که ضروری است خودرویی به محیطهای حاوی مواد قابلاشتعال و یا دارای تراکمی از گازها و بخارات قابلاشتعال وارد شود، این عملیات پرمخاطره تلقیشده و به منظور اطمینان از ایمنی مجریان عملیات و پیشگیری از بروز انفجار در این محیط، دریافت مجوز ورود خودرو الزامی میباشد.
۹- سایر فعالیتهایی که به تشخیص مسئولین مربوطه، عملیات پرمخاطره محسوب میشوند .
در برخی موارد، اقدام به اجرای فعالیتی خاص و یا تلاقی فعالیتهای عادی، مجموعه را در شرایط غیرایمن قرار میدهـد که در جهت پیشگیـری از وقــوع حریق و حوادث احتمـالی نیاز به اخذ مجـوز ویـژه، از دیـدگاه مسئولین ذیربط ضروری به نظر میرسد.
همچنین با توجه به تعدد صنایع با حساسیتهای مختلف، محدودیتهایی برای برخی فعالیتها پیشبینی و اتخاذ میشود که در صنایع دیگر اعمـال نمیشود. نظیر: شرایط خاص ورود بازدیدکننـدگان به صنـایع داروسازی بهعنوان صنایع تمیز ) یا ممنوعیت تردد خودروهای بنزینی در سایتهای نفتی، گازی یا پتروشیمیایی .
- برگزاری دورههای آموزشی و بازآموزی ایمنی .
- آموزش عمومی ( کلیه کارکنان ) .
– برگزاری دورههای عمومی شناخت حریق و نحوهی مقابله با آنها برای کلیه کارکنان بصورت هر سال یکبار .
- آموزش و بازآموزی حرفهای ( ویژه گروههای خاص ).
– برگزاری دورههای پیشرفتهی مقابله با حریق برای کارکنان ایمنی، آتشنشانی، حراست و تیمهای واکنش سریع
و برگزاری دورههای:
– اصول پیشگیری از بروز حریق در هر صنعت خاص
– نحوه تعویض شیفت و تبادل تجهیزات و مسئولیتها
– اصول بازدید، بازرسی، شارژ و تست هیدروستاتیک کپسولهای آتشنشانی
– اصول سرویس و نگهداری تجهیزات ایستگاهی
– نحوه بازدید و بازرسی فنی ادواری تجهیزات اطفایی ( فایرباکسها، شیرهای آب دفنی، هایدرانتها و … )
– نحوه بازدید و بازرسی فنی ادواری تجهیزات کشف و اعلام حریق (تابلوکنترل، دتکتورها، شستیها، آژیرها)
– نحوه بازدید و بازرسی فنی ادواری تجهیزات اطفاء اتوماتیک حریق (مخازن مواد اطفایی، نازلها، شیرکنترلها و …)
– اصول شناسایی، جانمایی، نصب و سرویس ادواری علایم و تجهیزات ترافیکی و هادی در شرایط عادی
– اصول شناسایی، جانمایی، نصب و سرویس ادواری علایم و تجهیزات هشداردهنده و هادی در شرایط اضطراری
– آشنایی با رانندگی لیفتراک ( جهت سهولت جابجایی اجناس نسوخته در حریق در انبارها )
– آشنایی با رانندگی لودر جهت استفاده در موارد خاص اطفاء حریق
– اصول سرویس و نگهداری خودروهای عملیاتی
– نحوه رانندگی اضطراری با خودروهای عملیاتی
– ایمنی از حوادث برق در عملیات اطفاء حریق
– آشنایی با راههای خروج اضطراری
– اصول مواجهه صحیح با اجساد در صحنه حریق یا تصادفات .
– اصول مواجهه صحیح با اندام قطعشده در صحنه تصادفات .
– اصول مواجهه صحیح با سوانح صنعتی
( گیرکردن اندام در دستگاهها، سقوط، برقگرفتگی و … ) .
– نحوه نظارت مقیم یا سرکشی بر عملیات نیازمند مجوز ایمنی .
– اصول ایمن مواجهه با حوادث نشت مایعات قابلاشتعال .
– اصول ایمن مواجهه با حوادث نشت مایعات شیمیایی .
– انبارداری ایمن و تعامل آتشنشانان و انباردارها .
– نحوه مقابله با موارد اقدام به خودکشی .
– نحوه مقابله با اقدامات خرابکاری .
– اصول ارائه سرویس ایمنی مطلوب در شرایط یخبندان .
– اصول نگهداری ایمن زبالههای صنعتی .
– اصول نگهداری ایمن ضایعات صنعتی .
– نحوه گزارشنویسی ( گزارش بازدید ایمنی، گزارش وقوع تخلف ایمنی، گزارش عملیات اطفاء و … ) .
– بررسی علل حریق ویژه همان صنعت ( نفت، پتروشیمی، صنعت، فرودگاه، بندر، دریا و … ) .
– نحوه استفاده اصولی از تجهیزات رادیویی ( بیسیم ) .
- اجرای برنامههای عملیاتی و فرهنگی :
– تعامل، همکاری و برگزاری مانور مشترک آتشنشانی با نزدیکترین ایستگاه آتشنشانی مجاور مجموعه .
– برگزاری مسابقـات عملیاتی- ورزشی بین شیفتهای آتشنشـانی و همچنین بین آتشنشـانیهای شـرکتهای همصنف ( خودروسازها، داروسازیها، پالایشگاهیها، پتروشیمیاییها، رنگسازیها و … ) .
– برگزاری مسابقات عملیات آتشنشانی برای کارکنان مجموعه ( طرز استفاده از تجهیزات اطفاء حریق دستی ) .
– آبونمان نشریات حوزه ایمنی و حفاظت برای ارتقاء سطح علمی نیروهای عملیاتی .
– تعامل با شرکتهای ارائهدهنده فنآوریهای روز دنیا جهت آشنایی با روشهای جدید ایمنی محیطی .
– استفاده از سیستم پیجینگ در بهبود کیفیت عملیات امدادی (اطفاء حریق، خروج افراد، کاهش استرس افراد).
– اجرای طرحهای ۵S و ۶ Sigma و کایزن جهت ارتقاء انضباط محیطی .
– برگزاری جلسات ماهیانه تعامل با مدیران سایر واحدها درخصوص ایمنسازی فرایندها .
– برگزاری جلسات تعامل آتشنشانان با نیروهای حراست در مواجهه با حوادث امنیتی (شورش، بلوا، غارت و..) .
– تهیه بانک اطلاعات ایمنی اماکن ( اطلاعات سازههای مجموعه و اتخاذ تمهیدات پیشگیرانه و مقابلهگرایانه ) .
– امکانسنجی محلهای مناسب جهت فرود هلیکوپتر اورژانس .
– امکانسنجی محلهای مناسب جهت استقرار ( دریافت مصدوم ) خودروهای اورژانس .
– برگزاری جلسه سه ماه یکبار با نماینده شرکت بیمه ( افزایش ضریب ایمنی، راهکارهای مناسب ایمنی ) .
– برگزاری جلسات فوری ( بعد از اتمام عملیات آتشنشانی ) با حضور نیروهای عملیاتی جهت پایش عملیات .
– دعوت از همکاران تأسیساتی و فنی جهت آموزش اطلاعات تأسیسات مجموعه به نیروهای عملیاتی و حراستی .
– برگزاری جلسات موقعیتسنجی مجموعه ( تعیین اشتعالزایی )
– استعلام روزانه اطلاعات مواد خطرناک انبارها ( نوع و میزان موجودی ) جهت برنامهریزی در شرایط اضطراری.
– استعلام روزانه اطلاعات مسیرهای مواصلاتی مجموعه ( در شرکتهای بزرگ، از امور کنترل ترافیک ) .
- اجرای تمرینات برای نیروهای عملیاتی :
– مانورهای عملیاتی خشک روی کلیه سازههای مجموعه در ساعات متوالی، خصوصاً :
- تعطیلات انتهای هفته . ( معمولاً برخی شرکتها بصورت اضافهکار حضور دارند )
- تعطیلات مناسبتهای مذهبی .
- ساعات پایانی کار ( معابر مجموعه به دلیل حضور کارکنان درحال خارجشدن، تقریباً مسدود است )
- بعد از نیمه شب ( نیروهای عملیاتی در حال استراحت هستند )
- ساعات پایانی شیفت ( نیروهای عملیاتی در حال تعویض شیفت هستند )
– نحوه استقرار ایمن خودروهای عملیاتی در صحنه آتشسوزی و سایر حوادث .
– تلفیق خودروها ( خودروهای حاضر یا خودروهای ایستگاههای کمکی ) در عملیات .
– تعامل با نیروهای حفاظتی جهت استفاده از دوربینهای مداربسته در هدایت نیروها و مبارزه حریق .
– اجرای مانورهای عملیاتی با استفاده از نیروهای آتشنشان داوطلب و نظارت نیروهای عملیاتی .
[/auth]














