خرید ۶۴ دوربین پایش حریق؛ چالش نصب و بهره‌برداری در عرضه‌های طبیعی

به گزارش بامنا، توسعه سامانه‌های پایش و تشخیص زودهنگام حریق در جنگل‌ها و مراتع کشور با چالش‌هایی در مرحله نصب و بهره‌برداری مواجه است. براساس گزارش منتشرشده از اظهارات مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی، برنامه استقرار دوربین‌های پایش حریق برای ۴۰۸ نقطه از عرصه‌های طبیعی پیش‌بینی شده و تاکنون ۶۴ دستگاه دوربین خریداری شده است.
طبق این گزارش، تعداد دوربین‌های نصب‌شده حدود هفت دستگاه اعلام شده و مشکلات اجرایی از عوامل محدودکننده پیشرفت طرح عنوان شده است. این موضوع نشان می‌دهد که تأمین تجهیزات، تنها یکی از مراحل توسعه زیرساخت‌های پایش حریق است و بهره‌برداری مؤثر از آنها به مجموعه‌ای از الزامات فنی، اجرایی و مدیریتی وابسته است.دوربین‌های پایش حریق می‌توانند با نظارت بر مناطق وسیع، به شناسایی زودهنگام دود یا نشانه‌های آتش‌سوزی کمک کنند و زمان اطلاع‌رسانی به نیروهای عملیاتی را کاهش دهند. با این حال، کارایی این سامانه‌ها به عواملی مانند محل نصب، میدان دید، تأمین برق، ارتباطات پایدار، نگهداری تجهیزات و اتصال به مراکز کنترل بستگی دارد.
نگاه تخصصی بامنا
در مدیریت حریق عرصه‌های طبیعی، فاصله میان «خرید تجهیزات» و «آمادگی عملیاتی» اهمیت زیادی دارد. یک دوربین زمانی به کاهش ریسک کمک می‌کند که نصب شده، به شبکه ارتباطی متصل باشد، تصاویر آن به‌صورت مستمر پایش شود و برای هشدارهای دریافتی، سازوکار مشخصی جهت بررسی و اعزام نیرو وجود داشته باشد.انتخاب نقاط نصب باید براساس ارزیابی خطر حریق، پوشش جغرافیایی، سابقه آتش‌سوزی، دسترسی عملیاتی و محدودیت‌های توپوگرافی انجام شود. همچنین وجود برنامه نگهداری پیشگیرانه، تأمین قطعات، آموزش اپراتورها و آزمون دوره‌ای عملکرد سامانه، از الزامات پایداری آن است.برای مدیران HSE و مسئولان حفاظت منابع طبیعی، شاخص‌هایی مانند درصد تجهیزات عملیاتی، میزان پوشش مناطق پرخطر، زمان تشخیص تا اعلام هشدار و زمان واکنش نیروها، معیارهای دقیق‌تری برای سنجش اثربخشی طرح نسبت به تعداد تجهیزات خریداری‌شده هستند.
درس‌آموخته بامنا
خرید تجهیزات پایش به‌تنهایی به معنای آمادگی عملیاتی نیست. نصب، ارتباط پایدار، پایش مستمر، نگهداری و اتصال هشدار به فرایند واکنش اضطراری باید به‌عنوان یک زنجیره یکپارچه طراحی و ارزیابی شوند.