F&G چیست؟فصل چهارم
- شناسه خبر: 19165
- تاریخ و زمان ارسال: 29 شهریور 1396 ساعت 10:00
در ادامه بحث سامانههای آتش و گاز F&G به معرفی مشخصات تجهیزات مورداستفاده در محیطهای خطرآفرین و جمعبندی کلی آنها پرداخته میشود:
برای بنده محرز است که دوستان عزیزی که این نوشتار را دنبال میکنند، بخصوص آنهائی که اشراف بیشتری به مباحث فنی دارند، از پرداختن به جزئیات خسته میشوند و از اینکه موضوعات، مورد تاکید و تکرار قرار میگیرند، مطلب برایشان کسلکننده میشوند. لیکن باور بفرمائید تا اساس موضوع بنیان نهاده نشود، شکلگیری نهائی در ذهن طراح میسر نخواهد شد. به عنوان مثال چگونه میتوان سامانه مراقبتی را بدون انتخاب لوازم و ابزار مناسب، نصب و اجرا نمود و برای آن استراتژی ریسک نوشت. درحالیکه حتی ممکن است بدلیل عدم آگاهی صحیح، عکس قضیه نیز اتفاق بیافتد و با انتخاب نادرست، تأسیسات مراقبتی اجرا شده در محل، موجب ایجاد ریسک گردد. درست مانند آنکه شعله را نادانسته در داخل انبار باروت قرار دهیم.
و اما ادامه مطلب …
همانگونه که اشاره شد در هر محیط خطرآفرینی، نیاز به لوازم و ابزار متناسب به آن محیط میباشد. لیکن در بسیاری از موارد تجهیزاتی وجود دارند که با تمامی محیطهای سهگانه تعریفشده، سازگارند و میتوان از آنها استفاده نمود. بعنوان مثال در کلاس I که لازم است وسیله مورداستفاده، دارای ویژگی ضدانفجاری در مقابل گاز موجود باشد، همین وسیله میتواند دارای ویژگی ممانعت در مقابل ورود غبار قابلانفجار به داخل آن نیز باشد. لذا میتواند در تاسیسات کلاس II نیز استفاده گردد. ولی در موارد کاملاً تخصصی، ناچار میبایست موضوع جداگانه بررسی شود. در شکل زیر نمونهای از طریقه جلوگیری از خروج گازهای داغ تولیدشده در داخل وسیله به خارج، آورده شده است. در این روش ورودی و خروجی برقی بوسیله یک محدودکننده حاوی مواد شیمیائی که پس از اجرای سیمکشی به آن تزریق میگردد، مسدود شده است. بنابراین موادی چون غبار قابلانفجار نیز قادر نخواهد بود به درون وسیله، نفوذ نموده و ایجاد اشکال نماید. پس این وسیله عایقبندیشده Seal ، در هر دو کلاس I و II و III قابلاستفاده است. عایقبندی این تجهیزات معمولاً در حین نصب صورت میگیرد. بدین نحو که پس از اتمام کار اتصال الکتریکی یا سیمبندی، مایع شیمیائی را به داخل محفظه مربوطه تزریق مینمایند. درخصوص نوع مواد عایقبندی و طبقهبندی آنها، اگر فرصت شد در آینده بحث خواهیم نمود. در تصاویر زیر نمونههائی از طریقه عایقبندی ارائه شده است.
شکل ۰۱
شکل ۰۲
اکنون بهتر است به مواردی بپردازیم که احتمالاً شما بیشتر مایل به آگاهی بیشتر نسبت به آن هستید. تا اینجا طبقهبندی کلی مناطق خطرآفرین را بررسی کردیم و به برخی از پیشنیازهای انتخاب تجهیزات مورداستفاده در این مناطق، اشاره شد. اینک بصورت اختصاصی وارد بحث طبقهبندی مناطق خطرآفرین از دیدگاه برخی از استانداردهای معتبر خواهیم پرداخت که رایجترین آنها ATEX است. همگی با آن آشنا هستید و در اسناد مناقصات معمولاً به آن اشاره میشود. ATEX در واقع مخفف نام فرانسوی Appareils destinés à être utilisés en ATmosphères EXplosibles است. ATEX مجموعه دستورالعملهای ۹۴/۹/EC اتحادیه اروپا، جهت انتخاب تجهیزات برای مکانهای انفجاریست که درصورت پیروی از آنها، علامت EX یا Explosion proof بر روی تجهیزات حک میشود.
شکل ۰۳
[auth]
البته وجود این علامت با اعداد و حروف دیگری نیز همراه است که بیانگر بسیاری از جزئیات دیگر است که باید به آنها پرداخته شود. به شکل زیر توجه فرمائید که بر روی یک وسیله قابلاستفاده در محیط دارای گاز قابلاشتعال حک شده است. هر کدام از این علامتها، حروف و اعداد، نمایشگر یکی از خصوصیات این وسیله است که باید به آنها پرداخته شود.
شکل ۰۴
همانگونه که مشاهده میشود، ده مولفه در علامت حک شده وجود دارد:
۱- CE نشانگر تطابق با استاندارد اتحادیه اروپا که با شماره دستورالعمل مربوطه همراه است.
۲- EX علامت قابلیت استفاده در منطقه خطرآفرین
۳- II نمایشگر نوع وسیله مورداستفاده در ناحیه خطرآفرین که مطابق جدول زیر تعیین میشود:
شکل ۰۵
I وسیله الکتریکی مورداستفاده در معادن مستعد تولید گاز قابلانفجار مثل متان
II وسیله الکتریکی مورداستفاده در محیطهای حاوی گاز قابلانفجار به جز گازهای قابلانفجار موجود در معادن
III وسیله الکتریکی مورداستفاده در محیط حاوی بخار قابلانفجار به جز موارد ذکرشده برای معادن
۴- عدد ۲ نشانگر طبقه منطقه خطرآفرین است که از جدول زیر استخراج میشود. (در این مورد ناحیه حاوی گاز با احتمال وجود گاه به گاه گاز است.)
شکل ۰۶
۵- حرف G نماینده محیط حاوی گاز قابلاشتعال است. مثل تاسیسات نفت، گاز و پتروشیمی
۶- علامت EX که قابلیت ضدانفجاری وسیله موردنظر را نمایندگی میکند.
۷- حرف d که نوع حفاظت را تعیین کرده و از جدول زیر استخراج میشود. در مورد مثال ذکرشده حفاظت در مقابل شعله است.
شکل ۰۷
۸- علامت IIC نشانگر نوع گاز یا غبار قابلانفجار است که از جدول زیر استخراج شده و در این نمونه، گاز هیدروژن یا استیلن است.
شکل ۰۸
در مورد غبار قابلانفجار از جدول زیر میتوان به کد موردنظر اشاره کرد:
شکل ۰۹
۹- T4 نشاندهنده قابلیت تحمل حرارت در سطح یا فاکتور تحمل دما است که محدوده آن در جدول زیر آورده شده است:
شکل ۱۰
ممکن است درخصوص هر کدام از مولفهها سئوالاتی در ذهن شما متبادر گردد. لیکن بهدلیل احتراز از تطویل کلام، مجبور به اجمال آن هستم. ولی دوستان درصورت نیاز میتوانند سئوالات خود را خارج از بحث با بنده مطرح نمایند تا با حوصله کامل اطلاعات موردنیازشان را دریافت نمایند. در فصل آینده به دستورالعملهای کشور آمریکا و موسسات وابسته و مقایسه آنها با یکدیگر و اشتراک آنها با دستورالعملهای اتحادیه اروپائی خواهیم پرداخت. سپس به مباحث مربوط به لایهبندی ایمنی باز میگردیم و لایه اول را توضیح خواهیم داد.
[/auth]
